Stress: fysiologie en relatie met gezondheid
35 belangrijke vragen over Stress: fysiologie en relatie met gezondheid
Welke twee fysiologische reacties op stress zijn er?
Hoe reageert het lichaam op stress?
- Hogere hersenfuncties bepalen of er gevaar dreigt
- Vervolgens wordt het limbisch systeem geactiveerd, zodat emoties vrijkomen (hippocampus & amygdala)
- Het limbisch systeem activeert vervolgens de hypothalamus, welke de volgende twee systemen controleert:
- SAM systeem (Sympathetic Adrenal Medullary)
- HPA as (Hypothalamic Pituitary Adrenal)
--> deze systemen controleren samen het cardiovasculaire systeem en het immuunsysteem - Afgifte van adrenaline en cortisol (hormonen) & effecten op hart- en vaatstelsel en immuunsysteem
Wat is de rol van het zenuwstelsel?
- Hogere cijfers + sneller leren
- Niets twee keer studeren
- 100% zeker alles onthouden
Wat is de werkende stof bij beide reacties op stress?
Wat is het sympathisch systeem?
Stress / arousal (sympathisch)
- Verhoogde hartslag
- Verminderde maagactiviteit
- Pupillen vergroten
- Glucose wordt vrijgegeven
- Verlaagde hartslag
- Vergrote maagactiviteit
- Pupillen verkleinen
- Glucose blijft opgeslagen
Welke soorten social support zijn er?
Wat is het Symptathetic Adrenal Medulla systeem?
- Onderdeel van het sympathisch zenuwstelsel
- Adrenaline uit medulla van bijnier (adrenal gland = bijnier)
- Bij acuut gevaar! Komt er adrenaline in het bloed
Wat gebeurt er bij herhaalde activiteit van adrenaline?
Waaruit bestaat de HPA-as (hormonaal systeem)?
- Hypothalamus
- CRF Corticotrophin releasing factor, wordt afgescheiden door de hypothalamus
- Hypofyse (pituitary gland / bijnier)
- ACTH AdrenoCorticoTrophic Hormone, wordt afgescheiden door de hypofyse
- Als reactie hierop: bijnier scheidt cortisol af
- Vervolgens geeft cortisol zelf negatieve feedback aan de hypothalamus, hypofyse en hippocampus, zodat cortisol haar eigen aanmaak afremt (cortisol is dus zelfregulerend)
Wordt ingezet als er langere tijd stress is.
Wat is het verschil tussen Symptathetic Adrenal Medulla systeem (SAM) en Hypothalamic Pituitary Adrenal as (HPA)?
- Reageert snel
- Direct effect
- Snel over
- Niet diagnostisch voor stress
- “Lucifer”
- Reageert traag
- Vertraagd effect
- Langdurig effect
- Wel diagnostisch voor stress
- “Vuur”
Wat zijn de 2 strategieën van het immuunsysteem?
- Th1 (celgemedieerde immuniteit) : pathogeen wordt actief vernietigd; wanneer een virus (pathogeen) al de cellen binnen is gedrongen = T-cellen; ook NKC (natural killer cells) welke tevens kanker en virussen bestrijden; vooral ’s nachts
- Th2 (humoral immuniteit): zorgen voor antilichamen die pathogeen onschadelijk maken en vervolgens het lichaam uitdrijven = B-cellen; vooral overdag
Onderdrukt stress het immuunsysteem?
- Dus: stress onderdrukt het immuunsysteem niet, want als de ene respons wordt onderdrukt wordt de ander meestal overactief, maar het gaat om de balans die wordt verstoord door stress.
Wat is de relatie tussen stress en depressie?
Wat zijn diathese stressmodellen? En wat is het probleem ermee?
- Probleem: aspecten van werkstress verschillen in invloed op fysiologische maten.
Wat zijn typen fysiologische maten?
- Bloeddruk
- Hartslag
- Adrenaline
- Cortisol
- Pupil
Waardoor komt het dat er een matige samenhang bestaat tussen subjectief ervaren stress en fysiologische stress?
- De onbetrouwbaarheid van de metingen aan zowel de psychologische als de fysiologische kant
- Het feit dat stress slechts een van de vele factoren is die invloed heeft op iemands fysiologie
Hoe meten we fysiologische stress?
- Verschillen tussen personen (binnen groepen)
- Verschillen binnen personen of groepen (tijd) (i.p.v. verschillen tussen groepen)
- Mate en manieren van herstel : proces waarbij psychofysiologische stressreacties zich stabiliseren na blootstelling aan stress (unwinding)
Waar zorgt high demand x low control voor?
Wat gebeurd er met cortisol bij acute werkstress en bij chronische stress?
- Acute werkstress: cortisol stijgt
- Chronische stress: eerst hoge cortisol, daarna lage (uitputting?)
Hoe meet je de hartslag en wat zegt het over stress?
- Makkelijk te meten en gevoelig voor stress, gemeten via cardiogram
- Relevantie van hartslag voor gezondheid is de rol van de hartslag bij de bloeddruk & de rol van de hartslag bij de balans tussen de sympathicus en de parasympathicus (= autonome balans)
- Hoger bij E-R onbalans: zowel op werk als ’s avonds
Hoe meet je adrenaline en wat zegt het over stress?
- Gemeten via bloed of urine
- Een betere psychologische stressindex dan noradrenaline
- Hoger tijdens werk, maar kan slechts met wisselend succes worden toegeschreven aan werkstress
- Mobilisatiehormoon dat tevens vrijkomt wanneer er gepresteerd moet worden, zonder dat dit perse als onaangenaam wordt ervaren
- Samenhang met klachten en verzuim
Wat zijn de wisselende bevindingen over adrenaline en stress?
- Bij mannen is de samenhang tussen adrenaline en stress meer aanwezig dan bij vrouwen
- Interpretatie van adrenalineniveaus is moeilijk te interpreteren, want een laag adrenalineniveau kan naast ontspanning ook uitputting en vermindering va mobiliseerbaarheid betekenen
Waardoor is de relatie tussen stress en gezondheid lastig vast te stellen?
- Gezondheid wordt beïnvloed door veel factoren (weinig variantie die door stress kan worden verklaard)
- Gezondheid is relatief stabiel en verandert langzaam
- Longitudinaal onderzoek is nodig en dat is duur en duurt lang
- Onduidelijke definitie van gezondheid
Wat wordt er gevonden over hart- en vaatziekten & stress?
- Gemengde resultaten
- Wordt vaak gezien in relatie tot DCM (Kasarek): taakeisen en autonomie
- Meeste bewijs voor relatie met autonomie
- Beperkt bewijs voor relatie met taakeisen
- Beperkte steun voor relatie tussen DCM en hart- en vaatziekten
- Er kunnen geen eenduidige conclusies worden getrokken, maar het lijkt er wel op dat de combinatie low control high task demands leidt tot hogere CVD, waarbij de rol van control het grootst lijkt te zijn. Er is meer onderzoek nodig: welk aspect van controle? > labonderzoek
Wat is er gevonden over verkoudheid en stress?
- Bewijs voor verband tussen psychologische (chronische) stress en verkoudheid
- Het lijkt erop dat major life events zelfs leiden tot griep wanneer de event niet (bewust) als stressvol wordt ervaren, wat leidt tot de vraag: “moeten we ons gestrest of angstig voelen betreffende een major life event om deze een impact te kunnen laten hebben op onze gezondheid?”
- Onderscheid tussen infectie en symptomen: emotionele distress sterker gerelateerd aan infectie, en (zowel negatieve als positieve) levensgebeurtenissen sterker gerelateerd aan daadwerkelijke symptomen
Wat is stress? En volgens Selye?
- Basaal biologisch mechanisme: Adaptatie van een organisme aan bedreigingen in de omgeving
- Selye: Stress is aspecifieke opwinding (arousal) in reactie op alle situaties die de mobilisatie van energie vereisen (dus geen onderscheid positief / negatief)
Welke maat meet de 'echte' stress?
Wat is het verschil in stress tussen vroeger en nu?
Hoe werd er vroeger naar de oorzaak van stress gekeken?
- Er moet dus niet 1 maat gebruikt worden voor het meten van stress.
Wat gebeurt er bij herhaalde activiteit van de HPA-as?
Waar kan effectieve sociale steun van afhangen?
- Sociale steun kan stress namelijk ook vergroten
Wat zijn andere factoren dan stress die de verschillen tussen mensen in niveau van fysiologische maten bepalen?
Wat is door metingen van het hart mogelijk om in kaart te brengen?
Wat kunnen de mechanismen zijn die ten grondslag liggen aan een verband tussen stressoren en lichamelijke gezondheid en ziekte?
- De cognitieve gedragsweg: een werknemer voelt zich angstig (affectief element), denkt dat sigaret wel helpt (cognitie) en gaat daardoor meer roken (gedrag).
- Psychofysiologische weg: hyperactiviteit kan zorgen voor verhoogde bloeddruk en kan chronisch worden, hyperactiviteit kan het betermaakproces ondermijnen en stressoren hebben een effect op de immuunreactie.
Wat is het affect regulation model en het self-control model?
- Affect regulation: onder condities van stress kan een substance een omgaansfunctie(coping) hebben omdat het angst terug dringt.
- Self-control: stress laat zelfcontrole teruggaan omdat het verhoogt de cognitieve belasting en vermindert gevoelens van werkzaamheid die beide kunnen invloed hebben op het behoud van zelfbeheersing en weerstand bieden aan verleidingen
De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:
- Een unieke studie- en oefentool
- Nooit meer iets twee keer studeren
- Haal de cijfers waar je op hoopt
- 100% zeker alles onthouden
![Trustpilot-logo](/images/design_2020/lp/clp-trustpilot-nl.png)