Athene in de vijfde eeuw v.Chr - De Atheense democratie
27 belangrijke vragen over Athene in de vijfde eeuw v.Chr - De Atheense democratie
Wat verstaat men onder ‘democratie’?
-Een politiek stelsel
-Waarin alle burgers die aan bepaalde voorwaarden voldoen, aan het politieke proces kunnen deelnemen
Met Atheense democratie wordt politiek stelsel uit de 5de en 4de eeuw v.Chr. Hoe kwam de democratie in Athene tot stand
- Timai, mannen en vrouwen
- Archai, alleen mannen
- Militaire functies, alleen mannen
Hoe begon de democratische politeia volgens de Atheners?
- Hogere cijfers + sneller leren
- Niets twee keer studeren
- 100% zeker alles onthouden
Hoe kwam de Atheense democratie tot stand?
-voor mannen: archae (politieke functies), militaire functies en cultische functies
-voor vrouwen: cultische functies
Bij welke groep lag de uitvoerend macht in handen
Was bestrijding van economische ongelijkheid een van de doelen van de Griekse democratische politiek?
Controlerende macht was vanaf het begin van de wetgeving en laat zich het best verduidelijken aan de hand van de chronologische ontwikkeling, deze laten de Grieken bij Solon beginnen, welke veranderingen voerde hij in (594 v.Chr.) om economische en sociale onenigheid in orde te krijgen
- Indeling in 4 vermogensklassen, eerste 3 van zeer vermogend tot vermogend, 4 overig
- Uit hoogste werden archonten geselecteerd eerst koos men kandidaten die dan door loting werden bepaald
- Raad van 400 leden uit hoogste 2 of 3 klassen
- Hele mannelijke bevolking kon deel uitmaken van een volksrechtbank, diende als hof van beroep
- Instemming van volksvergadering voor ratificering van besluiten (waarschijnlijk)
- Men kon niet meer door schulden in slavernij komen
- Striktere regelgeving wat betreft afstamming en erfrecht
Het bestuur van de Griekse poleis kende 4 ‘machten’. Welke waren dat en door wie werden zij uitgeoefend?
-rechtsprekende macht (Archonten)
-uitvoerende macht (burgers met roulerende taken)
-controlerende macht (over het handelen van ambtsdragers) (door oud-archonten)
Wanneer begon volgens de Atheners hun democratisch bestel?
Na de tirannie en de burgeroorlog in de 6de eeuw v.Chr. legde de edelman Clisthenes basis voor nieuwe politieke structuur, voortbouwend op bestaande, welke
- Onderverdeling polis in 10 subgroepen, fylen
- Fylen was weer onderverdeeld in kleinere subgroepen demen
- Elke deme had zijn basis in een dorp
- Samenstelling fylen was zo dat de demen de verschillende regionen van Attica vertegenwoordigend
- Deme-lidmaatschap was erfelijk
- Raad van 500 leden (boulê): 50 leden per fyle en afkomstig uit hoogste 3 vermogensklassen
- Boulê vormde het dagelijks bestuur
Wanneer werd op advies van de strateeg Themistocles besloten een vondst van een rijke zilverader in Zuid-Attica te benutten voor het bouwen van een vloot?
Wat hield de wetgeving van Solon op het gebied van de staatsinrichting in?
-Solon deelde de burgers in 4 vermogensklassen in: de eerste 3 van zeer vermogend tot vermogend, en als vierde alle anderen.
-Uit de hoogste klasse werden de archonten gekozen, uit de 2 of 3 hoogste klassen een raad van 400 burgers.
-Alle mannelijke burgers konden lid zijn van de Volksrechtbank die als Hof van Beroep diende
-Idem van de Volksvergadering die besluiten kon/moest ratificeren
Welke andere belangrijke wetgeving stelde Solon in (2), en wat waren de consequenties daarvan?
2)Striktere regelgeving voor afstamming en erfrecht (deze regeling legde zo de voorwaarden voor burgerschap vast)
Kort na Clisthenes' hervorming werd ostacisme voor het eerst toegepast, wat is dit
Solon legde met zijn wetgeving, hoewel die sterk elitair was in de toegang tot de hoogste ambten, de basis voor uitbouw naar een echte democratische structuur. Welke principes maakten dit mogelijk (3)?
2)De Volksrechtbank kreeg op den duur de belangrijkste controlerende taak
3)De wetten consolideerden de samenhang van de gehele polis door:
a.Het principe van vrijheid te garanderen
b.Legitimiteit strikt vast te leggen
In de 2e helft van de 6eE werd, weer na een periode van twisten, de volgende stap gezet naar de uitbouw van de democratie. Wat gebeurde er?
-Uiteindelijk stelde Clisthenes (570-507) zich aan het hoofd van de oppositie en kreeg van de Atheense burgers speciale bevoegdheden
-Clisthenes legde in 508/507 de basis voor een nieuwe politieke structuur, die op de oude voortbouwde.
Waarom was de burgerschapswet van Pericles de laatste fase van democratiseringsproces
Hoe werden de leden van de boulê (de raad van 500) gekozen?
-De boulê vergaderde op de agora in het bouleuterion (raadhuis)
Hoe werden de archonten verkozen?
-Ieder jaar werden er per fyle kandidaat-archonten uit de hoogste 2 vermogensklassen gekozen.
-De archonten werden daarna door loting aangewezen uit de werden
Door wie werden de militaire strategen gekozen?
Wat was het nadeel van dit systeem waarbij zowel de strategen als de kandidaat-archonten in de fyle gekozen werden?
Wat heeft Clisthenes’ systeem bijgedragen aan de vorming van de Atheense democratie?
-De verkiezing van strategen en kandidaten voor het archontaat bracht kiesrecht voor alle mannen met zich mee, ongeacht vermogensklasse
Clisthenes’ systeem droeg bij aan een groeiend zelfbewustzijn van alle Atheense burgers.
Dit speelde ook bij de armste burgers, maar dat had een andere reden. Welke?
-Deze vloot versloeg in 480 de Perzen
-De armste burgers, die als roeiers fungeerden, ontleenden hun zelfbewustzijn aan deze overwinning
Hoe ontwikkelde de Atheense democratie zich tussen 480 en 450?
-In 462 nam de Volksrechtbank de controle van ambtsdragers over van de oud-archonten
-In 457 werd verkiesbaarheid voor het archontaat uitgebreid naar de hoogste 3 vermogenklassen
Hoe ontwikkelde de Atheense democratie zich na 450?
-In 321 werd door het Macedonische bewind opnieuw de vermogenseis ingesteld voor participatie in timai en archai, waardoor in feite het tijdpwek van de Atheense democratie afgesloten werd.
Men onderscheidt verschillende ‘democratische systemen’. Hoe komt dat?
-de voorwaarden waaraan burgers moeten voldoen om deel te kunnen nemen aan het politieke proces
-aan welke aspecten van het politieke proces deze burgers kunnen deelnemen
Wat wordt er bedoeld met de term ‘Atheense democratie’?
De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:
- Een unieke studie- en oefentool
- Nooit meer iets twee keer studeren
- Haal de cijfers waar je op hoopt
- 100% zeker alles onthouden
![Trustpilot-logo](/images/design_2020/lp/clp-trustpilot-nl.png)