De letterkunde van de Grieken en Romeinen - De Romeinse letterkunde tot en met de eerste eeuw v. Chr
32 belangrijke vragen over De letterkunde van de Grieken en Romeinen - De Romeinse letterkunde tot en met de eerste eeuw v. Chr
Ook bij de Romeinen is de vroegste vorm van literatuur de poëzie, wat zijn de oudste 2 genres
Wie waren de oudst bekende Romeinse dichters (3)?
-Gnaeus Naevius (270-201vC) uit Capua schreef de tragedie Romulus (alleen de titel en een kort fragment overgeleverd)
-Quintus Ennius (239-169) uit het huidige Calabrië,van wier werk alleen fragmenten bekend zijn, introduceerde de hexameter in de Romeinse poëzie. Zijn historische epos Annales had grote invloed op Vergilius’ Aeneïs.
In het begin ontleenden de Romeinen de stof voor hun toneelstukken uitsluitend aan Griekse voorbeelden wat stond model voor de tragedie en de komedie
- Hogere cijfers + sneller leren
- Niets twee keer studeren
- 100% zeker alles onthouden
Waaraan ontleenden de Romeinse schrijvers de stof voor hun toneelstukken?
-tragedie: de Attische tragedies uit de 5eEvC
-komedie: de stukken van de ‘nieuwe komedie’ uit de 4e en 3e EvC
Welke soorten tragedies kenden de Romeinen tot en met de 1eEvC?
-fabulae togatae (komedies met Romeinse onderwerpen (toga = tabbaart, gewone mannenkleding)
-fabulae praetextae (tragedie met een nationaal-historisch onderwerp (praetexta = magistratentoga met purperen zoom)
Waarom wordt Lucilius (180-102 v.Chr.) als schepper van het satire beschouwd
Hoeveel Romeinse toneelstukken zijn compleet overgeleverd uit de periode tot en met de 1eEvC, en van wie?
-21 van komediedichter Plautus (251-184)
-6 van komediedichter Terrentius (190-159)
Grondlegger van proza was Marcus Porcius Cato, verzette zich tegen groeiende Griekse invloed en verdedigde de Romeinse tradities, toch blijkt in zijn werk dat hij geen te felle tegenstander van hellenisme was, waarom
Welke periode in de Latijnse literatuur wordt ook wel de ‘Gouden eeuw’ genoemd?
1)De tijd van Cicero (106-43) waarin het proza (retorica, maar ook historiografie, wijsgerig en wetenschappelijk proza) ruimer vertegenwoordigd was dan de poëzie
2)De periode van keizer Augustus (43vC – 14nC) waarin de poëzie het proza overvleugelde
Welke literaire werken vormden de eerste aanzet tot de bloeiperiode in de Latijnse literatuur die ook wel de ‘Gouden eeuw’ genoemd wordt (3)?
-De poëzie van Ennius (Quintus Ennius (239-169), introduceerde de hexameter)
-en van Lucillius (Gaius Lucillius (180-102), schepper van de satire)
Proza van Cato en poëzie van Ennius en Lucillius vormen aanzet bloei van Latijnse literatuur in 1ste eeuw v.Chr. die in 2 helften wordt verdeeld, welke en welke vorm van literatuur was in daarin het sterkst vertegenwoordigd
- Tijd van Cicero proza
- Generatie van Augustus poëzie
Welk werk wordt wel beschouwd als het oudste bewaard gebleven Latijnse prozawerk (1)?
-geschreven door Marcus Porcius Cato (234-149)
Wat weet je van Marcus Porcius Cato (7)?
-Zette zich in een tijd van groeiende invloed van de Griekse cultuur in voor het behoud van de oude Romeinse tradities
-De agri cultura is Cato’s enige geheel overgeleverde werk
-Gedurende zijn gehele leven actief als juridisch en politiek redenaar
-Publiceerde als eerste een reeks van 150 redevoeringen (alleen fragmentarisch overgeleverd)
-Schreef Origines , het eerste historiografisch werk in Latijns proza (idem)
-Schreef verhandelingen, o.a. over krijgskunde, retorica en geneeskunde (idem), waarschijnlijk bedoeld om ooit een encyclopedie te vormen
Het oeuvre van Cicero wordt onderverdeeld in 4 groepen, welke
- Juridische en politieke redevoeringen
- Verhandelingen over retorica en filosofie
- Staatkundige werken
- Verzameling privé- en zakelijke brieven
Waarom beschouwt men Gaius Lucillius als de grondlegger van de satire?
-gevarieerd in versmaat en onderwerp
-overwegend kritisch en berispend
Waarom zijn Caesars memoires uniek
Hoe kan men de wereld rond de Latijnse literatuur in de ‘Gouden eeuw’ karakteriseren?
-Aan de andere kant een periode van zware burgeroorlogen die uitmondden in de alleenheerschappij van Augustus
Wat bracht de navolging van de Griekse literatuur aan de Romeinse dichtkunst (2)?
----Aeneïs van Publius Vergilius Maro (70-19)
---- De Rerum Naturae van Titus Lucretius Carus (99-?)
-Een totaal nieuw genre, doordat de neoterici of poetae novi (‘vernieuwers’) de Griekse lierdichters navolgden en de Griekse lyrische metra introduceerden:
----Carmine van Gaius Valerius Catullus (84-50): nugae (‘grapjes’, korte gedichtjes)
----Epoden (spotdichten) en sermones (satiren, in briefvorm) van Quintus Horatius Flaccus (65-8)
De ‘Gouden’ eerste EvC bracht ook enkele grote prozaschrijvers voort. Wie (2)?
-Marcus Terrentius Varro (116-27) schreef talrijke (verloren gegane) werken over taalkunde en oudheidkunde
Van welke historieschrijvers uit de ‘Gouden’ eerste EvC is het werk in enige omvang overgeleverd (3)?
-Cornelius Nepos (90-27) schreef biografieën van beroemde veldheren
-Gaius Sallustius Crispus (86-34) schreef historische werken
Waarom is in de antieke literatuurgeschiedenis de overwinning van Augustus op Cleopatra een belangrijk moment?
-Na haar zelfmoord in 30vC werd dit laatste onafhankelijke hellenistische ingelijfd bij het Romeinse Rijk en begon de Romeinse tijd in de Griekse literatuurgeschiedenis
Op welke wijze kenmerkt het werk ten tijde van Augustus dat dit het begin was van een nieuwe vredestijd
- Werk van sommige dichters sloot aan op de verzoeningspolitiek van Augustus o.a. Vergilius
- Apolitiek individualistische poëzie
Hoe werd de literaire productie in de periode van Augustus bevorder
Wat is er kenmerkend aan de Romeinse periode in de Griekse literatuurgeschiedenis (4)?
-Het werk van sommige dichters (zoals Vergilius) sloot aan bij Augustus’ op verzoening gerichte eenheidspolitiek
-Anderen (zoals Ovidius) maakten van de vrede gebruik om individualistische en/of apolitieke poëzie te schrijven
-De literaire productie werd sterk bevorderd door ondersteuning van talentvolle schrijvers door invloedrijke politici en literatoren (zoals Gaius Cilnius Maecenas (70-8), staatsman van Ertuskische afkomst)
Vergillius is de schrijver van de Aeneïs welke verhalen combineert hij
Wie wordt er wel gezien als de grootste prozaschrijver die Rome heeft voortgebracht?
-Schepper van het klassiek Latijnse proza, dat andere dichters navolgden of waartegen zij zich verzetten
De elegie was van oorsprong een gedicht met gevarieerde inhoud. De augusteische elegiaci hebben zich vooral op de liefdeselegie toegelegd. Hun voorbeeld was de hellenistische poëzie, maar wat is typisch Romeins in deze dichtvorm
Wat weet je van Marcus Tullius Cicero?
-Afkomstig uit een rijke familie, maakte een studiereis naar Griekenland en Klein-Azië
-Actief als advocaat met een turbulente politieke loopbaan
-Zijn omvangrijke oeuvre is grotendeels bewaard gebleven:
----juridische en politieke redevoeringen (57)
----verhandelingen over retorica (8) en staatkunde (2)
----filosofische werken en dialogen (8)
----verzamelingen (4) zakelijke en privé-brieven, niet geschreven voor publicatie
Wie en wat waren de neoterici ?
-volgden de klassieke Griekse lierdichters en de verfijnde en geleerde poëzie van de Alexandrijnen na
-introduceerden de Griekse lyrische metra in de Latijnse poëzie
-schreven geen groots opgezette gedichten in epische versmaat, maar gedichten met kleinschalige opzet (elegieën, epigrammen, epyllia en lyrische poëzie)
-belangrijkste exponent was Gaius Valerius Catullus (84-54)
In de republiek speelde welsprekendheid een belangrijke rol in het politieke leven. In de keizertijd verloor het deze positie, waar speelde welsprekendheid nog wel een rol van betekenis
- Rechtspraak
- Onderwijs
- Literatuur
De enige prozaschrijver uit de Augusteïsche tijd waarvan een substantieel deel van zijn werk is overgebleven, is Titus Livius. Wat weet je van hem?
-Goed bevriend met Octavianus, met gemeenschappelijk doel: normen en waarden bijbrengen aan het Romeinse volk dat in de burgeroorlogen was afgegleden (wiki)
-schreef Ab urbe condita libri, geschiedboeken vanaf de stichting van de stad tot Drusus’ dood in 9vC
(142 boeken (35 geheel bewaard, de rest als samenvatting uit de oudheid overgeleverd))
Hoe veranderde de rol van de welsprekendheid in het politieke staatsbestel in de overgang van republiek naar alleenheerschappij?
-Na de overgang beperkte zij zich tot de sfeer van rechtspraak, onderwijs en literatuur
-Zo ontstond de praktijk van het houden van oefenredes (declamaties) waarbij gefingeerde en vaak onrealistische juridische en politieke thema’s als uitgangspunt gekozen werden.
-Lucius Annaeus Seneca de Oudere (55vC-40nC) bespreekt in Controversiae (geschilpunten) en Suasoriae (aanbevelingen) allerlei citaten: een belangrijke bron voor deze oefenredes.
De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:
- Een unieke studie- en oefentool
- Nooit meer iets twee keer studeren
- Haal de cijfers waar je op hoopt
- 100% zeker alles onthouden
![Trustpilot-logo](/images/design_2020/lp/clp-trustpilot-nl.png)