Klassieke mythologie - literaire bronnen
38 belangrijke vragen over Klassieke mythologie - literaire bronnen
In welke periodes in de oudheid vinden wij literaire bronnen waarin op de een of andere manier verwezen wordt naar de Griekse en Romeinse mythologie?
De meeste citaten in de literatuur nemen de vorm aan van korte verwijzingen naar bepaalde episodes, maar soms vormen de verhalen ook het plot van hele werken zoals in de epen van Homerus en Vergilius.
Welke literaire bronnen worden in het boek besproken?
1. epen (Homerus, Hesiodus - 8e evC)
2. lyrische gedichten (Sappho, Pindarus - resp. 6e en 5e EvC)
3. tragedies (Aeschylus, Sophocles, Euripides)
4. hellenistische gedichten en hymnen (323-31) (Apollonius van Rhodos, Callimachus van Cyrene)
5. Romeinse dichters (Vergilius, Ovidius) en geschiedschrijvers (Livius)
6. Uittreksels en verzamelingen (va de 2e E nC) (Hyginus, Apollodorus van Athene)
Homerus en Hesiodus, tijdgenoten, hebben elk een eigen versie over de geboorte van Aphrodite, die wezenlijk van elkaar verschillen. Wat is de reden voor dit verschil
Bij Homerus is zij de godin die verantwoordelijk is voor de liefde op menselijk niveau.
Bij Hesiodus is zij een kosmische kracht die mensen en dieren bestiert
- Hogere cijfers + sneller leren
- Niets twee keer studeren
- 100% zeker alles onthouden
Wat is belangrijk om te weten wanneer men antieke dichters bestudeert? Geef een voorbeeld.
-Het ging er bij de Grieken en Romeinen om de boodschap, niet om de waarheid van de verhalen. De verhalen konden aangepast worden naar gelang de rol die de mythische figuren speelden.
Voorbeeld:
-Aphrodite als godin die verantwoordelijk is voor de liefde op menselijk niveau wordt bij Homerus (Ilias) geboren als dochter van Zeus en Dione
-Aphrodite als de kosmische kracht die goden, mensen en dieren bestiert, wordt bij Hesiodes (Theogonie) geboren uit de testikels van Uranus.
Hoe was het mogelijk dat de Grieken en Romeinen nog konden geloven als er twee tegenstrijdige geboorteverhalen zijn.
Waren de literaire bronnen eenduidig? Motiveer het antwoord.
Voorbeeld: Mythe over Aphrodite
Homerus: A = dochter van Zeus en Dione
Hesiodes: A = geboren uit de testikels van Uranus
Beide dichters dichten Aphrodite een verschillende rol toe: godin versus kosmische kracht.
Homerus verhaalt in zijn epen (8e eeuw vC) over de Trojaanse oorlog op een wijze die typerend is voor veel literaire bewerkingen van mythen in de oudheid.
Welke manier is dit?
-
-terwijl hij slechts een korte episode behandelt in zijn verhaal (In de Ilias 51 dagen in het 10e jaar van het beleg van Troje).
-Dit verwijzen doet hij via flashbacks en vooruitwijzingen, en via de structuur van zijn plot,
Dichters konden de mythologische verhalen op geheel eigen wijze vertellen. Waarom geloofden de toehoorders deze verschillende versies?
Welke dichters van epen zijn belangrijk geweest in de antieke literatuur, en waarom?
-Tijdgenoot Hesiodus geeft in zijn Theogonie (de geboorte van de goden) een systematische weergave van het ontstaan van de wereld, de verhouding tussen goden en mensen, en tussen de goden onderling.
Er waren overigens meerdere ontstaansgeschiedenissen in omloop (o.a. op naam van de mythische dichter Orpheus) maar de Theogonie van Hesiodus was de meest invloedrijke.
Waarom heeft Homerus de Ilias op deze wijze geschreven, m.a.w. wat maakte b.v. de verwijzingen in het verhaal mogelijk
Volgens Herodotus (5e evC) hadden Homerus en Hesiodus aan de Grieken het beeld van hun goden gegeven. Hoe luidt Hesiodus' versie van het onstaan van de wereld?
- De aarde (godin Gaia) bracht uit zichzelf de bergen, de zee en de hemel (Uranus) voort.
Wat is het thema van de Odyssee van Homerus?
Wat was uiteindelijk de relatie tussen Titanen en Olympiers?
-Zeus moest daarna nog de plaats van de mens tegenover de goden bepalen:
---in een duel met Prometheus
---in een tweegevecht met het monster Typhoeus
Welk onderwerp behandelt Homerus in zijn "Ilias"?
Het hoofdthema in de Ilias is de woede van Achilles om het afstaan van zijn slavin Briseis aan Agamemnon. Deze woede betekende bijna het verlies van de Grieken van de strijd om Troje.
Waarom is de mythe als geheel veelzeggend voor de plaats die de mensen (mannen) innamen.
In Werken en dagen verteld Hesiodus over 5 verschillende tijdperken en stelt de heroïsche tijd, tijd van helden, als definitief afgesloten. Homerus stelt hetzelfde maar is minder expliciet. Wat wordt bedoeld met de heroïsche tijd
Geef een beschrijving van de inhoud van het epos: "Theogonie"
Met dit epos doet Hesiodus
a. een ordelijk verslag van het ontstaan van de wereld en de verdeling van de macht onder de goden
b. Geeft hij een blauwdruk voor de wijze waarop een goed heerser zich behoort te gedragen, i.c sterk en listig zijn en bereid te zijn allianties aan te gaan en macht te delen.
Wat zegt Hesiodus over de ' heroische tijd' ?
De heroische tijd, waarin de goden nog regelmatig op aarde kwamen (een tijd die voor Grieken en Romeinen zowel historisch als mythisch was) was bepalend voor hoe de wereld er nu uitziet, maar is voorgoed voorbij, een afgesloten tijdperk.
Beschrijf in het kort de inhoud van de Theogonie van Hesiodus.
- Uit Chaos ((gat tussen aarde en onderwereld) ontstaan:
2. Gaia brengt de zee, bergen en hemel (Uranus) voort
3. Gaia verwekt met Uranus de Titanen
4. Cronus (zoon van Gaia) castreert Uranus
5. Uit zijn in zee gevallen testikels wordt Aphrodite geboren
6. Cronus wordt de nieuwe koning van de goden en trouwt zijn zuster Rhea
7. Uit deze verbintenis komen de Olympiers voort
Wie waren de grote Griekse lyrische dichters en hoe verwezen zij naar de heroische tijd?
Welke twee families zijn prominent vertegenwoordigd in de Griekse tragedies
Hoe verhouden de tragedies zich tot de mythische oudheid?
De plengofferdragers van Aeschylus, de Electra van Sophocles en de Electra en de Orestes van Euripides vertellen alle vier het verhaal van de moord op Clytaimnestra, de vrouw van Agamemnon. Waarin verschillen zij?
Op blz. 41 worden uitgebreide beschrijvingen gegeven van de verhalen over Agamemnon en Oedipus, de laatste wordt zelfs gelinkt aan het ontstaan van Thebe wat is een opvallende overeenkomst in al deze tragedies
Waardoor ontstond het verschil in interesse in de mythische verhalen tussen de archaische en klassieke dichters enerzijds en de hellinistische dichters anderzijds?
Welke groep dichters werden door Apollonius en Callimachus beinvloed?
Welke onderwerpen waren favoriet bij de tragedieschrijvers?
-De lotgevallen van Oedipus en zijn familie (Euripides verbond er in Fenicische Vrouwen bovendien een ontstaansgeschiedenis van de stad Thebe aan)
Welke Romeinse geschiedschrijver is de belangrijkste bron voor de oude mythen en historische verhalen van Rome?
Helden zijn halfgoden. Wat valt op aan de beschrijving van hun levens in de tragedies en lyrische gedichten?
De interesse in mythologische verhalen blijft, toch is er een verschil tussen de hellenistische dichters en de archaïsche en klassieke dichters. Welk.
Na de tragedie duurt het tot de hellenistische periode (323-31 vC) voordat de Griekse mythologie weer vaker tot onderwerp genomen wordt in de literatuur. Welke dichters noemen de auteurs?
-Callimachus van Cyrene (3e EvC) : verschillende hymnen (die hervertellingen van de mythen waren) en Aetia (Oorsprongen): korte gedichten waarin de oorsprong van obscure rituelen of namen van festivals of maanden werd toegelicht.
Wat was het verschil tussen het publiek van de archaische en de klassieke dichters enerzijds en de hellenistische dichters anderzijds, en hoe komt dit tot uiting in hun werk?
Het publiek van de hellenistische dichters was sceptischer en meer beinvloed door de Griekse filosofie. Zij benadrukken het exotische en fantastische in de mythologische verhalen, vaak ten koste van de gloofwaardigheid.
Hoe ging Vergilius om met de Griekse mythologie?
Hoe ging Ovidius om met de Griekse mythologie?
Wat is de waarschijnlijke reden dat in de 2de eeuw deze uittreksels gemaakt worden
Hoe ging Livius om met de Griekse mythologie?
Welke tendensen zijn vanaf de 2e eeuw nC te zien in de Griekse en Romeinse literatuur, en waar wijzen zij op?
-Een tendens om handboeken te schrijven die de klassieke mythologie op een handige manier ordenen en samenvatten (Gaius Julius Hyginus Fabulae) (Apollodorus van Athene Bibliotheke).
-Deze tendensen wijzen erop dat opvoeding aan de hand van mythologische verhalen in de elite niet meer vanzelfsprekend was.
Welke werk vormde een belangrijke basis van hervertellingen van Griekse mythen in de moderne tijd? Noem een zo'n bekende hervertelling.
-Een bekende hervertelling uit de 19e eeuw is Griekse mythen en sagen van de Duitse predikant Gustav Schwab, dat in vele talen is verschenen en vaak herdrukt is.
De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:
- Een unieke studie- en oefentool
- Nooit meer iets twee keer studeren
- Haal de cijfers waar je op hoopt
- 100% zeker alles onthouden
![Trustpilot-logo](/images/design_2020/lp/clp-trustpilot-nl.png)