Definitie, theorien en modellen
5 belangrijke vragen over Definitie, theorien en modellen
Wat zijn wezenlijke aspecten van het begrip kwaliteit van leven die terug te zien zijn in de defintie?
- Het subjectieve karakter: een subjectieve evaluatie van het leven
- Het relatieve karakter: kwaliteit van leven relateren aan context ( bijv. gezonde mensen geven hetzelfde cijfer voor kwaliteit van leven als zieke mensen )
- Het multidimensioneel karakter: doorgaans 3 dimensies onderscheiden: 1. psychische 2. fysieke 3. sociale dimensie van kwaliteit van leven
- Soms nog meerdere dimensies onderscheidden: financiele status, religieuze belevening, spiritualiteit, cognitief functioneren, ervaren intimiteit
De verschillenden onderdelen in het model van Spilker en Revicki kunnen elkaar wederzijds beinvloeden. Welke vormen van beinvloeding worden onderscheiden?
- Verticale beinvloeding
- De lagere niveaus beïnvloeden de hogere niveaus
- Bijv. behandeling -> fysieke bijwerkingen zoals vermoeidheid, misselijkheid en hoofdpijn -> belemmerd worden in fysiek en sociaal functioneren -> lagere kwaliteit van leven
- Horizontale beëinvloeding
- Dimensies op hetzelfde niveau beinvloeden elkaar
- Vooral op het tweede niveau: fysieke beperkingen -> beperkingen in sociaal functioneren -> verminderd psychisch welbevinden
- Plus vv: verminderd psychisch welbevinden -> meer fysieke en sociale beperkingen tgv lustellosheid en somberheid waardoor minder fysiek of sociaal actief
De onderlinge samenhang tussen de verschillende elementen in het model heeft weinig aandacht gekregen. Wat is vanuit studies daarover bekend?
- Psychisch welbevinden levert de sterkste onafhankelijke bijdrage aan algehele kwaliteit van leven
- Binnen de fysieke dimensie zijn zowel specifieke symptomen (derde niveau) en functionele status (tweede niveau) van invloed op algehele kwaliteit van leven->
- De algehele kwaliteit van leven wordt beinvloed door lagere nivau van kwaliteit van leven. Maar de invloed van het derde niveau (fysieke symptomen) loopt niet noodzakelijkerwijs via het tweede niveau (functionele status)
- Hogere cijfers + sneller leren
- Niets twee keer studeren
- 100% zeker alles onthouden
De kwaliteit van leven kan worden beinvloed door situationele factoren, psychische en sociale factoren. Geef voorbeelden van deze factoren.
- Situationele factoren
- Ziektegerelateerde factoren: hebben ernstige ziekte, bijwerkingen van chemo
- Niet ziekte-gerelateerde factoren: echtscheiding, overlijden naaste
- Psychische factoren
- Persoonlijkheidskenmerken, cognities
- Sociale factoren
- kwaliteit van partnerrrelatie
Wat is volgens het Stress-Coping Model van Lazarus en Folkman de invloed van individuele karakteristieken en sociale factoren op (psychisch) welbevinden/ kwaliteit van leven ?
- Het zijn coping-bronnen , bronnen waaruit personenen kunnen putten om met stress om te gaan
- Van invloed op de primaire inschatting van de stress die een ziekte met zich mee brengt.
- Daarnaast van invlode op de secundaire inschatting (inschatting of men de situatie het hoofd kan bieden)
- Plus van invloed op de toepassing van specifiieke copingstrategieen, zoals probleemgerichte of emotiegerichte coping
- Bijv ogv persoonlijkheidskenmerk optimisme-> primaire inschatting en secundaire inschatting gunstiger: ziekte inschatten als hanteerbaar en capabel om ermee om te gaan. Percepties van controle idem. Neuroticisme-> ongunstiger inschatting
De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:
- Een unieke studie- en oefentool
- Nooit meer iets twee keer studeren
- Haal de cijfers waar je op hoopt
- 100% zeker alles onthouden
![Trustpilot-logo](/images/design_2020/lp/clp-trustpilot-nl.png)