Decentrering van het subject, de hedendaagse tijd - Een hedendaagse visie op wetenschap en samenleving, Kennis en wetenschap
17 belangrijke vragen over Decentrering van het subject, de hedendaagse tijd - Een hedendaagse visie op wetenschap en samenleving, Kennis en wetenschap
Wat is het archimedisch punt?
1. Wat is bij hedendaagse filosofen de algemene consensus mbt het subject?
- Niemand gaat meer uit van een subject dat als 'klaardenkend' subject de grondslag is voor de kennis.
- De subject positie wordt mogelijk gemaakt door iets anders dan het subject, iets dat werkzaam is in het subject maar er niet mee samenvalt.
Het hedendaagse denken over kennis en wetenschap kan in twee groepen verdeeld worden.
- Denkers die vasthouden aan de idee van een archimedisch punt van waaruit het kennisprobleem definitief opgelost kan worden. Zij zoeken het punt in een ruimere samenhang waarin het subject geschreven staat.
- Denkers die proberen het kennisprobleem zonder een vast referentiepunt beschrijven en op lossen.
Geef een voorbeelden van filosofen die aan het klassieke kennis- en waarheidsideaal trouw blijven.
- Hogere cijfers + sneller leren
- Niets twee keer studeren
- 100% zeker alles onthouden
Noem drie algemene kenmerken van de Wiener Kreis (1925 - 1936 ) Moritz Schlick
- Onderscheid tussen betekenis en onzin
- Radicalisering Wittgensteins visie – alleen empirisch taalgebruik is zinvol
- Startpunt logisch positivisme
2. In welke twee groepen kunnen hedendaagse wetenschapsfilosofen grosso modo worden ingedeeld?
- Denkers die uitgaan van een archimedisch punt (een steunpunt vanwaaruit men alles kan bewegen) die niet wordt gezocht in het subject zelf, maar in een ruimere samenhang waarvan het subject deel uitmaakt. Het archimedisch punt vervangt dan in feite het subject.
- Denkers die elk archimedisch punt binnen de kennis opgeven.
Wiener Kreis 1925-1936 keerden zich tegen de mystificaties van de samenleving, zochten hun heil in de wetenschap. Verwezen naar Wittgenstein. Ten onrechte! Waarom?
- WK meenden dat Wittgenstein in TLP had duidelijk gemaakt dat alleen empirisch taalgebruik zinvol is. W. heeft echter gezegd dat onzin (kunst, ethiek, religie, filosofie, zinvragen) het belangrijkste was.
- Wittgenstein heeft in TLP een scheidslijn getrokken tussen het zegbare en het onzegbare, tussen feiten en waarden. WK: alle problemen moeten op wetenschappelijke wijze aangepakt worden.
Max Weber's idee over het waardevrij zijn van de wetenschap
- wetenschap is altijd waardengebonden, dus niet waardevrij
- wetenschap dient waarderingsvrij te zijn, moet zich onthouden van van waardeoordelen over feiten.
Popper en het kritisch rationalisme. Zijn belangwekkende denken over wetenschap laat zich comprimeren in één woord. Welk woord en legt beginsel uit.
Popper. het falsificatiebeginsel steunt op een geldige redeneervorm: Modus tollendo tollens Wat betekent dit? en geef een voorbeeld van een uitspraak die gefalsificeerd wordt.
"alle zwanen zijn wit", dus: deze zwaan moet ook wit zijn, stellen we vast dat deze zwaan niet wit is,dan kunnen we met logische geldigheid vaststellen dat de uitspraak onwaar is.
(mislukt de weerlegging dan is de uitspraak gecorroboreerd).
OU-VRAAG Welke twee hoofdstromingen onderscheidt het handboek in de hedendaagse filosofie van kennis en wetenschap?
- Vasthouden aan onbetwijfelbaar ankerpunt of fundament (het handboek noemt dit een archimedisch punt) van waaruit het kennisprobleem kan worden beslecht.
- Niet meer vasthouden aan onbetwijfelbaar fundament. Kennis en waarheid gerelateerd zijn aan een particulier en contingent standpunt: het standpunt van waaruit gesproken wordt.
Wat betekent het dat Popper een kritisch rationalist is?
- Hij houdt vast aan een objectieve realiteit waarover uitspraken gedaan kunnen worden.
- Hij omarmt de correspondentietheorie: overeenstemming tussen uitspraak en werkelijkheid
- Ideaal is het bereiken van een objectieve waarheid
- overtrokken zekerheidsidealen voorbij en neemt relativisme, scepticisme, en andere kritische tradities in aanmerking.
Wat is het verificatiebeginsel van de Wiener Kreis?
verum facere = waargemaakt
onder verwijzing naar empirische stand van zaken
Het betekent tevens een
- betekeniscriterium voor proposities; een propositie heeft alleen betekenis als zij kan worden waargemaakt/verifieerbaar is.
- demarcatielijn voor wetenschappelijkheid, dus alleen te verifiëren met empirische gegevens.
- toegangscriterium voor waarheid; een uitspraak is waar wanneer hij kan worden bevestigd op basis van concrete empirische gegevens.
Waar staat het Wiener Kreis voor?
Alleen wetenschappelijke kennis kan aanspraak maken op waarheid en maatschappelijke problemen dienen daarom wetenschappelijk aangepakt te worden.
Hoe radicaliseert het Wiener Kreis de theorie van Wittgenstein?
2) De scheidslijn die Wittgenstein trok tussen het zegbare en het onzegbare. Volgens het Wiener Kreis moet je maatschappelijke problemen wetenschappelijk aanpakken. Dus alles wat met waarden samenhangt en dat is precies tegenovergesteld aan Wittgenstein.
1. Wat bedoelt Horkmeier met een "kritische theorie"?
Waarom bepleit Max Horkheimer voor 'de uitbouw van een kritische theorie'?
13. Wat is het standpunt van Max Horkheimer?
De vragen op deze pagina komen uit de samenvatting van het volgende studiemateriaal:
- Een unieke studie- en oefentool
- Nooit meer iets twee keer studeren
- Haal de cijfers waar je op hoopt
- 100% zeker alles onthouden
![Trustpilot-logo](/images/design_2020/lp/clp-trustpilot-nl.png)
Onderwerpen die gerelateerd zijn aan Decentrering van het subject, de hedendaagse tijd - Een hedendaagse visie op wetenschap en samenleving, Kennis en wetenschap
-
Een hedendaagse visie op wetenschap en samenleving, Kennis en wetenschap - De Wiener Kreis en het debat over waarden en wetenschap - De Wiener Kreis (1925-1936)
-
Een hedendaagse visie op wetenschap en samenleving, Kennis en wetenschap - De Wiener Kreis en het debat over waarden en wetenschap - Max Weber (1864-1920)
-
Decentrering van het subject, de hedendaagse tijd - Een hedendaagse visie op wetenschap en samenleving, Kennis en wetenschap - Karl Popper en het kritisch rationalisme
-
Decentrering van het subject, de hedendaagse tijd - Een hedendaagse visie op wetenschap en samenleving, Kennis en wetenschap - Thomas Kuhn wetenschappelijke revoluties
-
Decentrering van het subject, de hedendaagse tijd - Een hedendaagse visie op wetenschap en samenleving, Kennis en wetenschap - Michel Foucault menswetenschappen